skip to Main Content
Niet ingelogd, log in bij account.

Ontmoetingen 2

Ontmoetingen met de oudste tradities

1. De axiale tijd en de dynamiek van het transcendente

2. Max Müller en hoe het confucianisme een wereldgodsdienst werd

  • Docent(en): 1. Stijn Latré, 2. Bart Dessein
  • Jaar: speciale editie
  • Datum: 27 februari 2021
  • Tijdstip:: 9.30 uur tot 12.30 uur

Beschrijving

Stijn Latré over De axiale tijd en de dynamiek van het transcendente

Kort na de tweede wereldoorlog muntte Karl Jaspers de term ‘Achsenzeit’. Met deze term bedoelde hij de enggeestigheid van een al te eurocentrische, christelijke filosofie van de geschiedenis te doorbreken.

In deze lezing staan we eerst stil bij de voorgeschiedenis van de term ‘axiale tijd’. Vervolgens gaan we aan de hand van de analyse van Marcel Gauchet na wat nu precies typerend is voor het axiale tijdperk: welke logica, welke structurele mogelijkheden zitten verborgen in het axiale tijdperk? Het antwoord zit deels in een nieuwe, dynamische verhouding tot het transcendente. In een derde en laatste deel kijken we hoe deze ‘dynamiek van het transcendente’ heeft doorgewerkt in het ontstaan van de moderne tijd en haar vooruitgangsdenken.

Bart Dessein over Max Müller en hoe het confucianisme een wereldgodsdienst werd

In de context van de negentiende Europese expansie over de rest van de wereld, verkreeg Europa kennis over de wereldbeschouwingen, filosofieën en religies van Azië en Afrika. Hieruit ontwikkelde zich aan de Europese universiteiten de nieuwe discipline van ‘vergelijkende godsdienstwetenschappen’. Friedrich Max Müller (1823–1900), professor aan de universiteit van Oxford kan als de grondlegger van deze nieuwe discipline beschouwd worden. Zelf had hij geen kennis van het Chinees, maar geïnspireerd door de eerste, christelijk geïnspireerde vertalingen van de confucianistische werken, nam hij het confucianisme op in zijn befaamde reeks “The Sacred Books of the East”.

Op deze lesdag wordt niet enkel ingegaan op hoe en op basis van welke elementen uit de confucianistische leer, het confucianisme in Europa als een religie beschouwd werd, maar ook hoe deze classificering in China zelf aanleiding gaf tot het herdefiniëren van het confucianisme.

Co Authors :

Bart Dessein (PhD Universiteit Gent 1994) is professor in het Departement Chinese Taal en Cultuur van de Universiteit Gent. Hij is er voorzitter van de onderzoeksgroep ‘East Asian Culture in Perspective: Identity, Historical Consciousness, Modernity’. Daarnaast is hij ook Honorary Professor aan Liaoning University, Volksrepubliek China en Gastprofessor aan Shanghai University, Volksrepubliek China. Hij is voormalig directeur van de Klasse voor Humane Wetenschappen van de Koninklijke Academie voor Overzeese Wetenschappen en voormalig vice-voorzitter van de ‘European Association for Chinese Philosophy’. Momenteel is hij bestuurslid van het Belgisch Hoger Instituut voor Chinese Studiën, Brussel. Sinds 2016 is hij voorzitter van de ‘European Association for Chinese Studies’.

Bart Dessein heeft voornamelijk gepubliceerd over de vroege boeddhistische filosofie en de invloed van de klassieke Chinese filosofie op actueel China.

Recente publicaties:

– Bart Dessein (2020). “The Heritage of Taixu: Philosophy, Taiwan, and Beyond.” Asian Studies 8.3, pp.251-277.
– Bart Dessein (2019). “Guo Moruo on Marx and Confucius.Asian Studies. Special Issue:

From Hegel to Mao and Beyond – The Long March of Sinicizing Marxism’, VII/1, pp.129-151.
– Bart Dessein (2019). “Identiteit tussen Moraal en Wet.Filosofie 29/6, pp.36-41.
– Bart Dessein (2019), “Buddhists, Hellenists, Muslims, and the Origin of Science.” In Encountering Buddhism and Islam in Premodern Central and South Asia. Edited by Ingo Strauch and Blain Auer. (Welten Süd- und Zentralasiens – Worlds of South and Inner Asia – Mondes de l’Asie du Sud et de l’Asie Centrale. Volume 9). Berlin/Boston: De Gruyter, pp.177-202.
– Bart Dessein (2017). “On ‘Dark Learning,’ Uncertain Times, and how Immanuel Kant Revived Confucianism.” Global Intellectual History 1(3), pp.275-291.

Back To Top