Kennis of wijsheid – seminarie 4

Description

Arthur Schopenhauer. Dwarsdenker in mineur

Arthur Schopenhauer (1788–1860) is een van de meest toegankelijke én miskende denkers uit de westerse filosofie. Hoewel hij wel enige bekendheid geniet omwille van zijn pessimisme, misantropie en uitgesproken esthetica, blijft de kern van zijn denken vaak onderbelicht. Die kern omvat een diepgaande reflectie op de condition humaine. Met zijn filosofie probeert Schopenhauer een antwoord te vinden op de grote levensvragen: Waarom zijn we hier? Wat is de zin van ons bestaan? Waarom sterven we? Wat is goed handelen? Zijn antwoord is tegelijk groots en bescheiden. Hij presenteert een metafysisch systeem dat pretendeert universeel te zijn, maar erkent ook de grenzen van de menselijke kennis.
Schopenhauers idee van de “wil tot leven” als blinde, doelloze kracht die alles doordringt, vormt de ruggengraat van zijn denken. Rond deze centrale gedachte ontvouwt zich een filosofie waarin onder meer het lijden, de eindigheid, de rol van religie, de weg naar verlossing, de ethiek van mededogen en de filosofie van het alsof aan bod komen.
Na een inleiding op Schopenhauers leven en werk wordt, aan de hand van verschillende tekstfragmenten, ingegaan op zijn opvattingen over wetenschap, religie en filosofie; de esthetische ervaring; en de Aforismen over levenswijsheid, waarin Schopenhauer uiteenzet hoe we het leven dat onherroepelijk met lijden gepaard gaat, zo aangenaam mogelijk kunnen laten verlopen.

Leni Franken

Leni Franken (1981) is doctor in de filosofie en master in de godsdienstwetenschappen.

Sinds 2008 is zij verbonden aan het Centrum Pieter Gillis van de Universiteit Antwerpen, waar zij als onderwijsbegeleider verschillende interdisciplinaire vakken coördineert.

De voorbije jaren publiceerde zij vooral over kerk-staat financiering, godsdienstonderwijs, vrijheid van godsdienst en vrijheid van onderwijs. In 2026 verscheen haar monografie ‘Arthur Schopenhauer. Dwarsdenker in mineur’ bij Pelckmans.