skip to Main Content
Niet ingelogd, log in bij account.

Identiteit(en) 7

3 aanmeldingen

Voorbij de apriori’s van nationalisme en supranationalisme

  • Docent(en): Karim Zahidi
  • Jaar: themajaar
  • Datum: 22 juni 2019, namiddag

Beschrijving

De jongste jaren is het nationalisme begonnen aan een comeback over de hele wereld. Als antwoord op de ravages die de neoliberalisering op sociaal, economisch en cultureel vlak heeft aangericht, lijkt het politiek en cultureel nationalisme een antwoord te bieden op de angsten en terechte bekommernissen van brede lagen van de bevolking. Concepten als identiteit en soevereiniteit staan dan ook centraal in de nationalistische verbeelding. De tegenstanders van het nationalisme argumenteren dat hedendaagse maatschappelijke uitdagingen (e.g. klimaatcrisis) slechts kunnen aangepakt worden als bovennationale politieke instituties op een aantal cruciale thema’s de leiding nemen. Het terugplooien op de eigen natiestaat is volgens hen een regressieve reflex die geen oplossing maar een ontkenning van de problemen inhoudt. Supranationale entiteiten zoals de EU moeten, aldus de voorstanders, de taken van de natiestaat overnemen. Aanhangers van het nationalisme wijzen dan weer op het democratisch deficit van dergelijke supranationale instellingen en het verlies aan soevereiniteit dat dergelijke transfers met zich meebrengen. 

Alhoewel nationalisten en supranationalisten reële problemen in de positie van hun tegenstanders identificeren, blijven ze blind voor de tekortkomingen van hun eigen project. In deze lezing zal ik argumenteren dat de tekortkomingen in beide posities eenzelfde bron hebben. Beiden vertrekken vanuit de opvatting dat de wereld kan opgevat worden als een matroesjka-pop met in de kern de natiestaat (de binnenste matroesjka-pop) waarbij de supranationale entiteiten de opeenvolgende lagen (de grotere matroesjka-poppen) vormen. De discussie gaat dan over het bestaansrecht van de verschillende matroesjka-poppen. Maar, zo zal ik argumenteren, het matroesjka-poppenmodel is, ondermeer door de economische globalisering, geen adequaat model om de huidige wereld te begrijpen. Een alternatief politiek model dat de genetwerkte structuur (zowel economisch als sociaal-cultureel) van de wereld kan vatten, is dan ook noodzakelijk. In deze lezing zal ik, zonder dergelijk model uit te werken, een aantal elementen van een dergelijk model bespreken.

Karim Zahidi

Karim Zahidi is als docent verbonden aan het Departement Wijsbegeerte van de Universiteit Antwerpen en de Vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschappen van de Universiteit Gent. Zijn onderzoek situeert zich voornamelijk binnen de wijsgerige psychologie, de filosofie van de wetenschappen en politieke filosofie.

Hij is, samen met Jan Blommaert, auteur van De paradox van Hayek. Vrijheid als privilege. (EPO, 2014) Hij was lid van de Vooruitgroep en is nationaal voorzitter van het Masereelfonds.

Back To Top