skip to Main Content
Niet ingelogd, log in bij account.

Identiteit(en) 2

107 aanmeldingen

Wie ben ik? Identiteit en psychologie

  • Docent(en): Paul Verhaeghe, Peter Adriaenssens
  • Jaar: themajaar
  • Datum: 16 maart 2019

Beschrijving

voormiddag Peter Adriaenssens : Jongeren antwoorden helpen ontwikkelen in een wereld zonder antwoorden

We leven in een post-truth-tijdperk, waarin het onveiligheidsgevoel groeit, de kloof tussen arm en rijk groter is dan ooit en het ’wij eerst’-denken allesoverheersend lijkt te zijn. Wat staat onze kinderen morgen in hemelsnaam te wachten?

Veel goeds, als we tenminste allemaal onze verantwoordelijkheid opnemen om de verharding in onze samenleving tegen te gaan en samen een antwoord zoeken op de uitdagingen van de 21ste eeuw. Omdat leven in complexe tijden helemaal niet negatief hoeft te zijn, integendeel.

 

namiddag Paul Verhaeghe: Identiteiten als product

Als baby hebben we geen ‘identiteit’, die verwerven we gaandeweg, als product van de interactie met onze omgeving. We nemen heel veel over – wat meteen een flink stuk determinatie inhoudt – maar we weigeren ook heel wat – en dat opent een stuk keuzevrijheid. Het resultaat daarvan is ‘onze’ identiteit, die we het best kunnen begrijpen als een samengestelde constructie van cruciale verhoudingen met belangrijke anderen (het andere geslacht, onze gelijken, onszelf, autoriteit). Een dergelijke constructie is nooit af, vandaar dat we ook kunnen veranderen. 

Als constructie wordt onze identiteit zeer sterk bepaald door de dominante spiegelbeelden die de maatschappij ons voorhoudt. Wanneer die spiegelbeelden veranderen, dan verandert onze identiteit. Dit is de laatste twintig jaar zeer ingrijpend gebeurd onder invloed van het neoliberalisme. Tegenwoordig is dit neoliberale mensbeeld erg doorgeslagen, waardoor we er ons steeds minder goed bij voelen. De ideeën van maakbaarheid en competitiviteit hebben ons veroordeeld tot een steeds sterkere wedijver met anderen én met ons ‘eigen’ spiegelbeeld. De resultaten zijn er dan ook naar: nooit waren de cijfers voor angst, depressie en burn-out zo hoog als vandaag. De stelling die ik in mijn lezing naar voor wil schuiven, is dat de huidige dominante identiteit een weerspiegeling is van de zogenaamde vrijemarkt ideologie, én dat de daarbij behorende verhoudingen tegenover belangrijke anderen zowel ethisch verwerpelijk als psychologisch ongezond zijn. Hoog tijd voor een deugdenproject dus. 

Co Authors :

Paul Verhaeghe is van opleiding klinisch psycholoog, van vorming psychoanalyticus. Zijn eerste doctoraat (1985) handelde over hysterie, zijn tweede (1992) over psychodiagnostiek. Hij werkt als gewoon hoogleraar aan de universiteit van Gent. Sedert 2000 gaat zijn belangstelling vooral naar de invloed van maatschappelijke veranderingen op psychologische en psychiatrische moeilijkheden. Meer info op https://www.paulverhaeghe.psychoanalysis.be

Back To Top